Δευτέρα, 19 Φεβρουαρίου 2018

π. Ανδρέας Κονάνος - Ζητάς αγάπη και, από την άλλη, αντιδράς!

Αποτέλεσμα εικόνας για π. Ανδρέας Κονάνος - Ζητάς αγάπη και, από την άλλη, αντιδράς!

Μόλις ο άλλος πάει να κάνει μια απόπειρα προσέγγισης, δεν είμαστε πάντα ανοιχτοί να καλωσορίσουμε την αλλαγή
Της μιλάς γλυκά της γυναίκας σου;» «Προσπαθώ, αλλά δεν θέλει τώρα γλύκες». Είναι κάποιοι που θεωρούν πνευματικότητα τη σοβαρότητα. 

Και νομίζουν ότι ο πνευματικός άνθρωπος πρέπει να είναι αυστηρός, σκυθρωπός και λίγο μουτρωμένος. Λέω σε κάποιον: «Τη γυναίκα σου πώς τη φωνάζεις;» «Δεν τη φωνάζω. Απλώς της λέω: “Ηρθα. Φέρε μου αυτό”. Δεν λέω ονόματα». «Δεν της λες κάτι, κάποια λέξη;» «Οχι». «Γιατί δεν της λες:
“Αγάπη μου, γλυκιά μου, Μαρία μου”;» «Ε, τώρα αυτά, εντάξει. Δεν είναι για εμάς, πάτερ».

Ενας άλλος δέχτηκε τελικά να το πει, μίλησε γλυκά στη γυναίκα του, ο καημένος έκανε προσπάθεια. Πήγε από τη δουλειά σπίτι, πήρε βαθιά ανάσα και της είπε: «Γεια σου, αγάπη μου». Και του απάντησε η γυναίκα του: «Ελα τώρα, άσε τις αηδίες!» Τελικά μας αρέσει και λίγο το πολεμικό κλίμα στο σπίτι... Από τη μια, ζητάς γλύκα και ρομαντισμό, από την άλλη, αντιδράς. Εμ μας λείπει, εμ δεν το θέλουμε. Μόνο παράπονα. Μόλις όμως ο άλλος πάει να κάνει μια απόπειρα προσέγγισης, δεν είμαστε πάντα ανοιχτοί να καλωσορίσουμε την αλλαγή. Λέω σε κάποιον: «Δώσε της κανένα δωράκι, πήγαινέ της κανένα λουλούδι». «Της πήγα, πάτερ. Εντάξει, στην αρχή της έκανε εντύπωση. Μετά όμως γυρίζει και μου λέει: “Πού το βρήκες; Επεσε από κάνα φορτηγό;!” “Τι φορτηγό... Σ' το αγόρασα. Από ευχαρίστηση”». Μα η γυναίκα του τον ειρωνεύτηκε. «Δεν είχε συνηθίσει έτσι, πάτερ. Γι' αυτό». Του λέω: «Δεν πειράζει. Εσύ θα επιμείνεις». Βέβαια, αν έχεις πέντε χρόνια που μιλάς κοφτά κι απότομα, με συνθήματα και αυτοκόλλητα στο ψυγείο, δεν μπορεί ξαφνικά να μοιράζεις ανθοδέσμες και να λες: «Αγάπη μου!» Θα πει ο άλλος: «Πάει, το 'χασε ο άνθρωπος». Ομως σταδιακά το κλίμα στο σπίτι σου μπορεί να γίνει λίγο πιο φιλικό. Και να γίνουν μικρές αλλαγές, βήμα βήμα. Για παράδειγμα, να μιλάτε λίγο πιο γλυκά. Να λέτε λίγο πιο όμορφες κουβέντες. Αυτό το έχουμε ανάγκη όλοι μας. Τόσο οι άντρες όσο και οι γυναίκες είναι σαν παιδιά. Αν και μεγάλοι, είναι παιδιά στην ψυχή. Αλλά έχουμε το πείσμα. Και σκέφτεσαι: «Γιατί να πέσω τώρα και να δείξω ευαισθησία κι αδυναμία; Θα το εκμεταλλευτεί!» Αυτό είναι το πρόβλημα. Φοβόμαστε να χαλαρώσουμε και να δείξουμε τις αληθινές μας ανάγκες και τη δίψα μας για αγάπη. Αν πεις στον άλλον: «Αγάπη μου», είναι σαν να πέφτεις, σαν να παραδέχεσαι ότι είσαι ευάλωτος κι αδύναμος. Κάνε το σαν άσκηση! Είναι πολύ δύσκολο μα και πολύ αποτελεσματικό, αν το πετύχεις. Πες: «Εχω ανάγκη λίγη ζεστασιά, έχω ανάγκη το ενδιαφέρον σου». Ρώτησα μια γυναίκα: «Γιατί δεν του μιλάς του άντρα σου;» «Γιατί μετά θα ζητάει συνέχεια και θα πάρει αέρα!»

Είναι μια άλλη σύζυγος που, όταν τσακώνονται, κρατάει μούτρα στον άντρα της και δεν του μιλάει για τρεις ημέρες. Καθόλου όμως. Μιλάμε τελείως μουγκή. Μια φορά ρώτησα τον άντρα της: «Τι ακριβώς εννοείς όταν λες ότι δεν μιλάτε τρεις ημέρες; Τι έχετε και δεν μιλάτε;» «Οπως ακριβώς σ' το είπα. Δεν μιλάει καθόλου για τρεις ημέρες. Δηλαδή μαγειρεύει, φροντίζει το σπίτι, τα παιδιά, όλα τα κάνει, αλλά σε μένα μουγκή! Σήμερα μάλλον το βράδυ θα μου μιλήσει, διότι πέρασαν οι τρεις ημέρες».
Από το βιβλίο του π. Ανδρέα Κονάνου «Ολα του γάμου δύσκολα...», των εκδόσεων Άθως.

Η νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής – Πως νηστεύουμε, πότε καταλύουμε και τι

Αποτέλεσμα εικόνας για Η νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής – Πως νηστεύουμε, πότε καταλύουμε και τι

Η λέξη νηστεία είναι σύνθετη και προέρχεται από το αρνητικό μόριο νη και το ρήμα εσθίω, που είναι άλλος τρόπος του έσθω και του έδω και που σημαίνει τρώγω. 

Νήστις – η πρώτη λέξη που δημιουργήθηκε – σημαίνει αυτός που δεν εσθίει, που δεν τρώγει. Από την λέξη αυτή στη συνέχεια προήλθε το ρήμα νηστεύω και το αφηρημένο ουσιαστικό νηστεία, που αρχικά σήμαινε την πλήρη αποχή από τροφές και ποτά, δηλαδή την ασιτία και ατροφία.

Αργότερα, με την αύξηση της χρονικής διάρκειας και την προοδευτική διαμόρφωση του θεσμού της νηστείας, νηστεία δε σήμαινε μόνο την πλήρη αποχή από στερεές ή υγρές τροφές, αλλά και την μερική αποχή, την αποχή δηλαδή από ορισμένες τροφές και την λήψη άλλων, συγκεκριμένων τροφών. Έτσι έχουμε την διάκριση σε νηστήσιμες και αρτυμένες ή αρτύσιμες τροφές.

Κατά την διάκριση αυτή νηστήσιμες τροφές θεωρούνται το ψωμί, τα λαχανικά, οι καρποί και μάλιστα οι ξηροί, οι ελιές και άλλα.

Αρτύσιμα, αντίθετα, θεωρούνται τα διάφορα φαγητά που μαγειρεύουμε με την χρήσι ελαίου ή βουτήρου και διαφόρων καρυκευμάτων, όπως και το κρασί. Όταν δεν τρώμε λάδι, δεν πίνουμε και κρασί.

Η νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι η αρχαιότερη και αυστηρότερη περίοδος νηστείας. Ξεκινά από την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει με το Μεγάλο Σάββατο.

Με ιδιαίτερη αυστηρότητα λοιπόν νηστεύουμε την πρώτη ή αλλιώς Καθαρά Εβδομάδα. Λάδι και οίνο καταλύουμε μόνο το Σάββατο και την Κυριακή.

Με τον ίδιο περίπου τρόπο οφείλουμε να νηστεύουμε και το άλλο διάστημα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς, από λάδι (και οίνο) απέχουμε όλες τις ημέρες της εβδομάδας και όχι μόνο την Τετάρτη και την Παρασκευή, ενώ λάδι και οίνο καταλύουμε μόνο το Σάββατο και την Κυριακή.

Εξαιρέσεις της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής

Των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων επιτρέπεται η κατάλυση οίνου και ελαίου.
Τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου καταλύουμε και ψάρι.
Την Κυριακή των Βαϊων καταλύουμε ψάρι.
Τέλος, θα πρέπει να τονίσουμε ότι το Σάββατο και την Κυριακή καταλύουμε υποχρεωτικά οίνο και έλαιο, με μία εξαίρεση: Το Μεγάλο Σάββατο, το μοναδικό Σάββατο του έτους που νηστεύουμε, είναι ημέρα αυστηρής νηστείας.
Πηγή: Μητρόπολη Ηλείας

Πρόγραμμα Ιερών Ακολουθιών Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής Ι.Ν.Μεταμορφώσεως Του Σωτήρος Σταυρού (2018)

Αποτέλεσμα εικόνας για αγια και μεγαλη τεσσαρακοστη

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ
ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

ΔΕΥΤΕΡΑ 19 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:17:00μμ-
Μέγα Απόδειπνο

ΤΡΙΤΗ 20 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:17:00μμ-
Μέγα Απόδειπνο

ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
πρωί και ώρα:10:00πμ-
Ιερά εξομολόγηση απο τον π.Σεβαστιανό Μόσχο εντός του Ιερού Ναού.

*Εσπέρας και ώρα:17:00μμ-
 ΘΕΙΑ  ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΩΝ ΔΩΡΩΝ (απογευματινή)

ΠΕΜΠΤΗ 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:17:00μμ-
Μέγα Απόδειπνο

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:18:00μμ-
Α΄ Στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο

ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
πρωί και ώρα:07:30πμ-
Όρθρος και Θεία Λειτουργία είς τον κοιμητηριακό 
Ι.Ν.Αγίου Νικολάου (Εξωγής)

ΚΥΡΙΑΚΗ 25 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
πρωί και ώρα:07:30πμ-
Όρθρος & Θεία Λειτουργία (Α΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ)

ΤΕΤΑΡΤΗ 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:17:00μμ-
 ΘΕΙΑ  ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΩΝ ΔΩΡΩΝ (απογευματινή)

ΠΕΜΠΤΗ 01 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:18:00μμ-
*(Μνήμη Αγίου Ιωακείμ Παπουλάκη)
Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετά αρτοκλασίας
είς τον κοιμητηριακό Ι.Ν.Αγίας Βαρβάρας Σταυρού

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 02 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
πρωί και ώρα:07:30πμ-
*(Μνήμη Αγίου Ιωακείμ Παπουλάκη)
Πανηγυρική Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων είς 
τον κοιμητηριακό Ι.Ν.Αγίας Βαρβάρας Σταυρού

*Εσπέρας και ώρα:18:00μμ-
Β' Στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο
είς τον(Ι.Ν.Μεταμορφώσεως Του Σωτήρος Σταυρού)

ΚΥΡΙΑΚΗ 04 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
πρωί και ώρα:07:30πμ-
Όρθρος & Θεία Λειτουργία (Β΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΑΓ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ  ΠΑΛΑΜΑ)

ΤΕΤΑΡΤΗ 07 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:17:00μμ-
 ΘΕΙΑ  ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΩΝ ΔΩΡΩΝ (απογευματινή)

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 09 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:18:00μμ-
Γ' Στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο

ΚΥΡΙΑΚΗ 11 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
πρωί και ώρα:07:30πμ-
Όρθρος & Θεία Λειτουργία (Γ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ)

ΤΕΤΑΡΤΗ 14 ΜΑΡΤΙΟΥ
εσπέρας και ώρα:17:00μμ-
 ΘΕΙΑ  ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΩΝ ΔΩΡΩΝ (απογευματινή)

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:18:00μμ-
Δ' Στάση των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο

ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΜΑΡΤΟΥ 2018 
πρωί και ώρα:07:30πμ-
Όρθρος & Θεία Λειτουργία (Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΑΓ.ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ)

ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018 
εσπέρας και ώρα:17:30μμ-
Μικρό Απόδειπνο μετά του Μεγάλου Κανόνος

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:18:00μμ-
Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου

ΚΥΡΙΑΚΗ 25 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
πρωί και ώρα:07:30πμ-
Όρθρος & Θεία Λειτουργία (Ε΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ-ΕΥΑΓΓΕΛ. ΥΠΕΡ.ΘΕΟΤΟΚΟΥ)
είς τον Ι.Ν.Ευαγγελισμού Της Θεοτόκου Εξωγής

ΤΕΤΑΡΤΗ 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
εσπέρας και ώρα:17:00μμ-
ΘΕΙΑ  ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΩΝ ΔΩΡΩΝ (απογευματινή)

ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018
πρωί και ώρα:07:30πμ-
Όρθρος & Θεία Λειτουργία (ΕΓΕΡΣΕΩΣ  ΤΟΥ  ΛΑΖΑΡΟΥ)
είς τον κοιμητηριακο Ι.Ν.Αγίας Βαρβάρας Σταυρού

*Κάθε Δευτέρα,Τρίτη και Πέμπτη θα τελείται το Μ.Απόδειπνο 
ώρα ενάρξεως:17:30μμ κατά τον μήνα Μάρτιο.

*Κάθε Σάββατο εσπέρας και ώρα:17:30μμ θα τελείται ο Μέγας Αναστάσιμος Εσπερινός 

ΕΚ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ



Παρασκευή, 9 Φεβρουαρίου 2018

Πότε προσφέρουμε πρόσφορο και πότε κόλλυβα σαν μνημόσυνο;

Αποτέλεσμα εικόνας για ψυχοσαββατο

Το πρόσφορο προσφέρουν οι Χριστιανοί δια την τέλεσιν της θείας Λειτουργίας. Είναι η αντιπροσφορά μας στον Κύριον, για τις δικές του πολλές και  ιδιαίτερες  δωρεές. Μάλιστα η εκ σίτου προσφορά μας έχει και αυτόν τον συμβολισμό· Όπως οι κόκκοι του σίτου αλέσθηκαν και έγιναν όλοι μαζί αλεύρι, με το οποίον έπειτα εζυμώθηκε η προσφορά, έτσι και ένας - ένας όλοι εμείς οι Χριστιανοί συγκεντρωμένοι κατά την θείαν Λειτουργίαν, κοινωνούντες του Σώματος και Αίματος του Χριστού γινώμεθα ένα μαζί του. Κανονικά κάθε φορά που εκκλησιαζόμαστε, πάμε και την προσφορά μας, την οποίαν καλόν είναι να κάνουμε εμείς μόνοι μας, στο σπίτι μας με ανάλογη προετοιμασία και προσευχές, ανεξάρτητα αν θα κάνης ή όχι μνημόσυνο. Κατά την θείαν Λειτουργίαν είναι παρούσα ολόκληρη η Εκκλησία. Δηλαδή η στρατευομένη (=εμείς οι ζώντες οι περιλειπόμενοι) και η θριαμβεύουσα (οι κεκοιμημένοι). Γι' αυτό  με την λειτουργιά μας δίνουμε να διαβασθούν ονόματα ζώντων και κεκοιμημένων.

Στα Μνημόσυνα (τρίμερα, εννιάμερα, σαράντα, χρόνια, τρίχρονα  κ.λ.π.) πάμε την προσφορά μας, για να τελεσθή η θεία Λειτουργία και να μνημονευθή το όνομα του πεθαμένου μας, αλλά κάνουμε και κόλλυβα με σιτάρι, δια να μας υπενθυμίζωνται οι λόγοι του Κυρίου· "Εάν μη ο κόκκος του σίτου πεσών εις την γην αποθάνη, αυτός μόνος μένει· Εάν δε αποθάνη, πολύν καρπόν φέρει" (Ιωάννου ΙΒ 24). Διάβασε και το χωρίον Α  Κορινθίους ΙΕ 35-58.

Συγχρόνως όμως η προσφορά των κολλύβων κατά τα μνημόσυνα είναι έκφρασις αγάπης και προσφοράς προς τους πτωχούς υπέρ αναπαύσεως των κεκοιμημένων, ασχέτως  αν σήμερα λίγοι τα τρώμε. Θυμάμαι, όταν ήμουνα παιδί, τα ψυχοσάββατα μας πήγαινε ο Δάσκαλος στην Εκκλησία, μας έβαζε στην σειρά και οι γυναίκες περνούσαν και μας έδιναν κόλλυβα  και "τσουρουλάκια" και πεινασμένα εμείς συγχωράγαμε μέσα από την ψυχή μας τους πεθαμένους.

Αυτή η διδασκαλία της Εκκλησίας μας και η καλή συνήθεια διατηρείται σήμερα στην Ηλεία με τις χρηματικές προσφορές των συγγενών των κεκοιμημένων υπέρ ευαγών σκοπών της Μητροπόλεώς μας, προσφοράς γευμάτων εις τα Γηροκομεία μας κ.λ.π. Διάβασε και την Ευαγγελική  περικοπή· Ματθαίου ΚΕ  31-46.

Στις 10 Φεβρουαρίου το Ψυχοσάββατο – Τι είναι;

Αποτέλεσμα εικόνας για ψυχοσαββατο

Ψυχοσσάβατο είναι η κοινή ονομασία του Σαββάτου πριν από την Κυριακή των Απόκρεω και του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής. Εφέτος, το πρώτο ψυχοσάββατο είναι στις 10 Φεβρουαρίου.

Αν και όλα τα Σάββατα του έτους είναι αφιερωμένα στις ψυχές των χριστιανών, που έχουν αποβιώσει ανά τους αιώνες, με την ελπίδα της ανάστασής τους κατά τη Δευτέρα Παρουσία, σύμφωνα με τις Γραφές, η  Εκκλησία τιμά και ειδικά τη μνήμη τους το Ψυχοσάββατο ή αν προτιμάτε τα δύο προαναφερθέντα ψυχοσάββατα. Τα  δύο Ψυχοσάββατα τιμώνται από τους πιστούς με μνημόσυνα στις εκκλησίες, τρισάγια στους τάφους των προσφιλών τους προσώπων, μοίρασμα κολλύβων και ελεημοσύνες στους φτωχούς («ψυχικό»), ενώ το έθιμο απαγορεύει την εργασία. Το Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω έχει το εξής νόημα : Η επόμενη ημέρα είναι αφιερωμένη στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, εκείνη τη φοβερή ημέρα κατά την οποία όλοι θα σταθούμε μπροστά στο θρόνο του μεγάλου Κριτή. Για το λόγο αυτό με το Μνημόσυνο των κεκοιμημένων ζητούμε από τον Κύριο να γίνει ίλεως και να δείξει τη συμπάθεια και τη μακροθυμία του, όχι μόνο σε μας αλλά και στους προαπελθόντας αδελφούς, και όλους μαζί να μας κατατάξει μεταξύ των υιών της Επουράνιας Βασιλείας Του.

Το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής λέγεται και του Ρουσαλιού, επειδή έλκει την καταγωγή του από τη ρωμαϊκή γιορτή των Ρουσαλίων ή Ροζαλίων. Είναι η ημέρα, που σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία, οι ψυχές επιστρέφουν στον Κάτω Κόσμο, αφού κατά τη διάρκεια της πασχαλινής περιόδου κυκλοφορούσαν ελεύθερα πάνω στη γη. Τη θλίψη των ψυχών, αλλά και των οικείων τους, εκφράζει το δίστιχο:

Όλα τα Σάββατα να παν, να παν και να γυρίσουν
Το Σάββατο του Ρουσαλιού να πάει, να μην γυρίσει.

Κατά τα δύο μεγάλα Ψυχοσάββατα η Εκκλησία μας καλεί σε μία παγκόσμια ανάμνηση «πάντων των απ’ αιώνος κοιμηθέντων ευσεβώς επ’ ελπίδι αναστάσεως ζωής αιωνίου». Μνημονεύει:
* Όλους εκείνους που υπέστησαν «άωρον θάνατον», σε ξένη γη και χώρα, σε στεριά και σε θάλασσα.
* Εκείνους που πέθαναν από λοιμική ασθένεια, σε πολέμους, σε παγετούς, σε σεισμούς και θεομηνίες.
* Όσους κάηκαν ή χάθηκαν.
* Εκείνους που ήταν φτωχοί και άποροι και δεν φρόντισε κανείς να τούς τιμήσει με τις ανάλογες Ακολο
υθίες και τα Μνημόσυνα.

«Οδηγούμεθα σε μία διάλυση άνευ προηγουμένου... Η Γλώσσα μας, η Ιστορία μας, ο Πολιτισμός μας δεν διαπραγματεύονται»


Ἂν ἀπὸ μία συγκροτημένη κοινωνία καταργήσουμε ἢ καταστρέψουμε ὅ,τι ἑνοποιεῖ καὶ συνδέει τὰ μέλη της, τότε ἀποδομεῖται, κλονίζεται ἐκ θεμελίων, διασπῶνται τὰ μέλη της, ἀλληλοσυγκρούονται καὶ ἀλληλοκαταστρέφονται... 

Τὰ τελευταῖα χρόνια, συστηματικὰ ἀρνούμεθα ὅ,τι μᾶς ἀνέδειξε καὶ μᾶς χάρισε αὐτὸ ποὺ εἴμαστε. Ἡ ἀποδόμηση προχωρεῖ μὲ γοργοὺς ρυθμοὺς καὶ μᾶς ἐπιβάλλεται ποικιλοτρόπως: Γλῶσσα, Ἱστορικὴ Συνέχεια, Πολιτισμός, Ὀρθόδοξη Πίστη καὶ ζωή, ἀλλοιώνονται, πολεμοῦνται, περιφρονοῦνται.

Ὁδηγούμεθα σὲ μία διάλυση ἄνευ προηγουμένου... Ἡ Γλῶσσα μας, ἡ Ἱστορία μας, ὁ Πολιτισμός μας δὲν δια- πραγματεύονται. Δὲν εἶναι ἰδεολογίες καὶ ἰδεοληψίες, πράσινου, κόκκινου, γαλάζιου ἢ ὁποιουδήποτε χρώματος. Εἶναι οἱ δομὲς ποὺ συγκροτοῦν καὶ χαρακτηρίζουν τὴν Ἐθνική μας Συνείδηση. Εἶναι οἱ βαθιὲς ρίζες τοῦ Ἐθνικοῦ μας κορμοῦ... Ἂν δὲν κηρυχθεῖ ἀπὸ τοὺς ὑγιεῖς Θεσμοὺς ἐθνικὴ ἀφύπνιση τώρα, ἂς μὴν ἐκπλαγοῦμε ἂν κηρύξουμε κάποιο νέο ἐθνικὸ πένθος αὔριο. Ὅσα συμβαίνουν σήμερα στὴν κεντρικὴ πολιτικὴ σκηνὴ μόνο κατ’ εὐφημισμὸν θὰ μποροῦσαν νὰ ἀποκληθοῦν πολιτικὴ ἀντιπαράθεση...

Μὲ τὴν ποδοσφαιροποίηση καὶ τὸν ἀπόλυτο εὐτελισμὸ τῆς πολιτικῆς ζωῆς καταρρέει ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς κοινωνίας στὸ πολιτικὸ σύστημα τῆς Δημοκρατίας καί, ταυτόχρονα, μειώνεται ἡ ἴδια ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας στὸν ἑαυτόν της.Μονιμοποιεῖται ἡ ἀπομάκρυνση ἑνὸς μεγάλου μέρους τῆς κοινωνίας ἀπὸ τοὺς δημοκρατικοὺς θεσμούς... Ἀλήθεια, πόσο αἰσιόδοξος μπορεῖ νὰ εἶναι ὁ Ἕλλην πολίτης, ὅταν μετὰ ἑπτὰ χρόνια κρίσεως, ἀποδεικνύεται ὅτι στὴν Πατρίδα μας ἐξακολουθοῦν νὰ διεκδικοῦν ρόλο αὐτοὶ ποὺ μᾶς ὁδήγησαν στὴν χρεοκοπία: μεσάζοντες ποὺ ὀρέγονται τὶς κρατικὲς προμήθειες, ἐπίορκοι διπλωμάτες ποὺ χρησιμοποιοῦν τὴν θέση τους γιὰ ἀλλότρια συμφέροντα, μηχανισμοὶ παραεξουσίας ποὺ διεκδικοῦν ρόλο στὶς Ἔνοπλες Δυνάμεις, ἐκδότες οἱ ὁποῖοι συνασπίζονται γιὰ νὰ γλυτώσουν δικαστικὲς περιπέτειες ἢ φορολογικὰ πρόστιμα, ἑταιρεῖες ποὺ προσπαθοῦν νὰ με- τατρέψουν τὰ κόμματα σὲ ὑποκαταστήματά τους...

Οἱ πρόσφατες ἀναμετρήσεις στὴν Βουλὴ τραυμάτισαν ἀκόμη βαθύτερα τὴν Πατρίδα, τοὺς Θεσμοὺς καὶ τὸν πολιτικὸ κόσμο... Συνιστοῦν ἧττα τῆς πολιτικῆς... Ἡ πολιτικὴ χάνει τὰ πρωτεῖα της... Ἡ πολιτικὴ μετατρέπεται σὲ οὐραγό... Καὶ εἶναι ἑπόμενο ὁ κόσμος νὰ ἀποστρέφεται ὅλο καὶ περισ- σότερο τὸν δημόσιο βίο, τὸ γνήσιο ἐνδιαφέρον του γιὰ τὰ κοινὰ καὶ νὰ διολισθαίνει πρὸς τὰ ἄκρα...
Μ.Κ

π. Ανδρέας Κονάνος - Αν έχεις ταλέντα, βρες χρόνο να τα αξιοποιήσεις

Αποτέλεσμα εικόνας για π. Ανδρέας Κονάνος - Αν έχεις ταλέντα, βρες χρόνο να τα αξιοποιήσεις

Είπαμε: Ασφάλεια, αξία, ελευθερία. Τώρα προχωράμε στη δημιουργία! Στον γάμο σου να μπορείς να δημιουργείς και κάτι. Να ξεδιπλώσεις τα χαρίσματά σου. Να μπορείς να κάνεις πράγματα που αγαπάς. Ηξερα μια κοπέλα παντρεμένη, που τώρα, στα 35 της, θα βγάλει μια σχολή. 

Και τα μαθήματα θα τα κάνει μέσω ίντερνετ και δι' αλληλογραφίας. Της αξίζουν συγχαρητήρια. Γιατί όχι; Δημιουργεί. Αλλη γυναίκα πάει και μαθαίνει πλέξιμο. Η άλλη, μουσική. Ο άλλος πάει γυμναστήριο ή πάει και παίζει μπάλα. Εκτονώνεται. Τέλειες κινήσεις.
Δεν σημαίνει ότι, επειδή παντρεύτηκες, δεν μπορείς πλέον να ζεις τα χαρίσματά σου και πως η ζωή σου τώρα είναι μόνο κουζίνα, μαγείρεμα, ξεσκόνισμα. Κι ο άντρας, μόνο δουλειά, σπίτι και τέλος. Αν έχεις κι άλλα ταλέντα, βρες χρόνο να κάνεις και κάτι άλλο. Οι ενορίες έχουν σχολές μουσικής, αγιογραφίας, χορού, υπολογιστών.

Για μερικούς ο γάμος γίνεται μια φυλακή, στην οποία εγκλωβίζονται και μένουν μέσα κλειδωμένοι για πάντα, χωρίς ελπίδα αλλαγής. Ξέρω μια γυναίκα που είχε πολλά τέτοια χαρίσματα. Ηξερε ζωγραφική, χορό, μουσική, ποίηση. Στο τέλος χώρισε με τον άντρα της, γιατί τσακώνονταν συνέχεια. Και του έγραψε ένα γράμμα αποχαιρετιστήριο. Του έγραφε: «Εγώ, να ξέρεις, σ' αγάπησα πολύ και σε εκτίμησα. Ησουν για μένα ένα δώρο που το άνοιξα, το είδα και το χάρηκα. Μ' έκανες να νιώσω γυναίκα. Μου έδωσες τόσα χρόνια αξία. Μου χάρισες τα παιδιά μας. Κυκλοφορούσα στον κόσμο και μ' έκανες να νιώθω περήφανη. Εσύ όμως δεν έκανες καν τον κόπο να λύσεις την κορδέλα από το κουτί που κράταγα στην ψυχή μου, να δεις τι έχω μέσα. Είχα τόσα να σου δώσω και δεν έδωσες καμία σημασία. Ούτε με κατάλαβες ούτε με αισθάνθηκες. Ζήσαμε μαζί τόσα χρόνια, κάναμε παιδιά, αγκαλιαστήκαμε τόσες φορές, κι όμως δεν κατάλαβες ποια είμαι. Αισθάνομαι μια ξένη. Είμαστε παντρεμένοι, μα σαν δυο ξένοι. Είμαστε πολύ κοντά αλλά και τόσο μακριά». Δεν είναι λίγες οι γυναίκες που λένε: «Οταν αυτός κοιμάται και ροχαλίζει, εγώ μπαίνω κάτω από το μαξιλάρι και κλαίω. Κι ο άντρας μου δεν έχει καταλάβει καθόλου την ψυχή μου. Ούτε εγώ τη δική του, μια και δεν την ανοίγει».

Κάθε σπίτι έχει τα δικά του προβλήματα και θέλει το δικό του γιατρικό και το φάρμακο. Ξέρω ότι αυτά που λέω δεν αφορούν όλους με τον ίδιο τρόπο. Κάθε σπίτι θέλει τη δική του αντιμετώπιση. Και το δικό σου σπίτι, την ιδιαίτερη δική του μεταχείριση. Εγώ μιλάω γενικά, μα εσύ κράτα ό,τι σου ταιριάζει. Και κάτι ακόμα πολύ σημαντικό για τον γάμο: Ο άνθρωπος που παντρεύεται το κάνει για να γίνει ευτυχισμένος και να απολαύσει τον γάμο του. Σκοπός κι όνειρό του είναι να ζήσει τη χαρά της συζυγίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και με ό,τι κλείνει μέσα της αυτή η λέξη. Θέλει να χαρεί όλο το πακέτο του γάμου.

Δεν παντρεύεται κανείς για να του βγει το λάδι, ζώντας μια ζωή χωρίς καμία απόλαυση. Οταν κουράζεσαι στη ζωή και στο τέλος της ημέρας απολαμβάνεις ένα ζεστό φαγητό, μια όμορφη συζήτηση, μια ζεστή αγκαλιά και το φιλί της γυναίκας σου ή του άντρα σου, λες: «Χαλάλι... Η ζωή είναι σκληρή, μα γύρισα σπίτι μου και βρήκα αυτό που με ξεκούρασε απ' όλο τον κόπο της ημέρας». Οταν όμως στο σπίτι δεν βρίσκεις τίποτε απ' αυτά και δεν απολαμβάνεις και δεν παίρνεις χαρά ούτε σε τρέφει με ευτυχία, τότε λες: «Γιατί παντρεύτηκα;» Είναι μερικοί που καταλήγουν να ζουν σαν καλόγεροι μέσα στον γάμο τους. Αναγκαστικά γίνονται καλόγεροι.

Μου είπε κάποιος: «Αν ήθελα να καλογερέψω και να μονάσω, θα πήγαινα στο Αγιον Ορος. Εγώ όμως παντρεύτηκα! Και το έκανα για να ζήσω τη ζωή της οικογένειας και ό,τι αυτή κρύβει. Αλλά η γυναίκα μου, με τον τρόπο και το σκεπτικό της, με κάνει να ζω σαν καλόγερος. Εγώ όμως δεν είμαι μοναχός». Μεγάλη παγίδα αυτή η κατάσταση.
Από το βιβλίο του π. Ανδρέα Κονάνου «Ολα του γάμου δύσκολα...», των εκδόσεων Άθως.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός - Η δυσκολία να πεις μια καλημέρα

Αποτέλεσμα εικόνας για π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός - Η δυσκολία να πεις μια καλημέρα

Ένα αίσθημα εξωτερικής σοβαρότητας και σεβασμού στην ιερότητα του χώρου ενός ναού κάνει τις καρδιές κλειστές προς τον πλησίον
Η απόσταση ανάμεσα στους ανθρώπους φαίνεται από τη δυσκολία μιας καλημέρας. Αν διανοηθεί κάποιος να καλημερίσει το πρωί στον δρόμο ή στην αγορά κάποιον που δεν γνωρίζει, δεν είναι βέβαιο ότι θα λάβει απάντηση. 

Κάποιοι θα προσπεράσουν αδιάφορα, έχοντας τα ακουστικά του κινητού στ' αυτιά τους. Άλλοι θα ξεστομίσουν με το ζόρι τη δική τους «καλημέρα» από τυπική ευγένεια και ίσως απορήσουν. Πολλοί θα αναρωτηθούν ποιος είναι αυτός και γιατί χαιρετά.
Αρκετοί θα προχωρήσουν με παγερότητα, δείχνοντας ότι δεν θέλουν καμία επαφή με αγνώστους. Λίγοι θα είναι αυτοί που θα ανταποδώσουν με εγκαρδιότητα και χαρά για την έκπληξη.

Το ίδιο συμβαίνει και στον κόσμο των παιδιών. Ακόμα και στο σχολείο, τα παιδιά δεν χαιρετούν τους συμμαθητές τους παρά μόνο τους φίλους τους - και αν... Εχουν χάσει την τυπικότητα της ευγένειας έναντι των δασκάλων και των καθηγητών τους, σαν να φοβούνται την ανοιχτή ψυχή και το χαμόγελο, σαν να είναι σε έναν εντελώς δικό τους κόσμο. Απορροφημένα από τις σκέψεις τους, από τη νύστα, από τη βαρεμάρα του επερχόμενου μαθήματος. Κόσμος χωρίς το αίσθημα της γειτονίας, του πλησιάσματος, της συνύπαρξης από χαρά και όχι από υποχρέωση.

Και στους ναούς μας συμβαίνει το ίδιο. Ενα αίσθημα εξωτερικής σοβαρότητας και σεβασμού στην ιερότητα του χώρου κάνει τις καρδιές κλειστές προς τον πλησίον. Πάμε στον ναό για να συναντήσουμε τον Θεό και να προσευχηθούμε. Λησμονούμε όμως ότι κληθήκαμε να συναντούμε και την εικόνα του Θεού, που είναι ο άλλος άνθρωπος. Και αν κατά τη διάρκεια της ακολουθίας έχουμε μια δικαιολογία, ότι στην εκκλησία χρειάζεται ησυχία, στο τέλος της, όταν σπεύδουμε να πάρουμε το αντίδωρο χωρίς να χαιρετούμε τους διπλανούς μας εφόσον δεν τους γνωρίζουμε, ποια δικαιολογία, άραγε, υπάρχει;

Συνύπαρξη από υποχρέωση, μία από τις «αρρώστιες» των καιρών μας. Παρότι η μοντέρνα πολυπολιτισμική κουλτούρα μας ομνύει στην ετερότητα και τη συνύπαρξη ανθρώπων και των λαών, με τονισμό του τι μας ενώνει και διαγραφή του τι μας χωρίζει, παλεύοντας για μια ταυτότητα άνοστη και άγευστη, δεν ενθαρρύνει την εγκαρδιότητα και τη χαρά για την παρουσία του άλλου. Ατομοκεντρικούς μας θέλει. Για να μην «κινδυνεύουμε» να ανοιχτούμε. Να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε. Να μοιραστούμε. Διότι, όταν μοιράζεσαι, δίνεις και παίρνεις. Και ο κόσμος μας θέλει να μας συνηθίσει μόνο στο να παίρνουμε.

«Μια καλημέρα είναι αυτή / πες την κι ας πέσει χάμω» λέει ένα παλιό τραγούδι. Για να την πούμε, σημαίνει ότι η καρδιά μας έχει προσανατολιστεί στον πλησίον και όχι μόνο στο «εγώ» μας. Εχουμε μάθει να είμαστε ευγενικοί. Να δοξάζουμε τον Θεό για τη νέα ημέρα που μας χάρισε και να θέλουμε να μοιραστούμε αυτή τη χαρά της δοξολογίας. Και γι' αυτό, ας μη λησμονούμε να καλημερίσουμε με μια προσευχή τον Θεό, αλλά και να χαιρετήσουμε τους ανθρώπους του σπιτιού μας προτού ανοίξουμε την πόρτα για τις υποχρεώσεις μας.

Να χαμογελάσουμε στον δρόμο και να καλημερίσουμε όσους μπορούμε. Να κοιτάξουμε στα μάτια τον άλλο. Να κάνουμε μια μικρή προσευχή γι' αυτόν και τον κόσμο. Και στον ναό ακόμα, προτού πάρουμε τη θέση μας για να «βυθιστούμε» στην προσευχή, να χαιρετήσουμε τον πλησίον. Το ίδιο και στο τέλος. Για να γίνει η λειτουργία συνάντηση αγάπης!

Γιατί δεν εκκλησιάζεσαι;

Αποτέλεσμα εικόνας για Γιατί δεν εκκλησιάζεσαι;

Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου
Λίγοι είναι εκείνοι που έρχονται στην εκκλησία. Τι θλιβερό! Στους χορούς και στις διασκεδάσεις τρέχουμε πρόθυμα. Τις ανοησίες των τραγουδιστών τις ακούμε με ευχαρίστηση. Τις αισχρολογίες των ηθοποιών τις απολαμβάνουμε για ώρες, δίχως να βαριόμαστε. 

Και μόνο όταν μιλάει ο Θεός, χασμουριόμαστε, ξυνόμαστε και ζαλιζόμαστε. Μα και στα ιπποδρόμια, μολονότι δεν υπάρχει στέγη για να προστατεύει τους θεατές από τη βροχή, τρέχουν οι περισσότεροι σαν μανιακοί, ακόμα κι όταν βρέχει ραγδαία, ακόμα κι όταν ο άνεμος σηκώνει τα πάντα. Δεν λογαριάζουν ούτε την κακοκαιρία ούτε το κρύο ούτε την απόσταση. Τίποτα δεν τους κρατάει στα σπίτια τους. Όταν όμως πρόκειται να πάνε στην εκκλησία, τότε και το ψιλόβροχο τους γίνεται εμπόδιο. Κι αν τους ρωτήσεις, ποιος είναι ο Αμώς ή ο Οβδιού, πόσοι είναι οι προφήτες ή οι απόστολοι, δεν μπορούν ν’ ανοίξουν το στόμα τους. Για τ’ άλογα όμως, τους τραγουδιστές και τους ηθοποιούς μπορούν σε πληροφορήσουν με κάθε λεπτομέρεια. Είναι κατάσταση αυτή;

Γιορτάζουμε μνήμες αγίων, και σχεδόν κανένας δεν παρουσιάζεται στο ναό. Φαίνεται πως η απόσταση παρασύρει τους χριστιανούς στην αμέλεια, ή μάλλον όχι η απόσταση, αλλά η αμέλεια μόνο τους εμποδίζει. Γιατί, όπως τίποτα δεν μπορεί να εμποδίσει αυτόν που έχει αγαθή προαίρεση και ζήλο να κάνει κάτι, έτσι και τον αμελή, τον ράθυμο και αναβλητικό όλα μπορούν να τον εμποδίσουν.

Οι μάρτυρες έχυσαν το αίμα τους για την Αλήθεια, κι εσύ λογαριάζεις μια τόσο μικρή απόσταση; Εκείνοι θυσίασαν τη ζωή τους για το Χριστό, κι εσύ δεν θέλεις ούτε λίγο να κοπιάσεις; Ο Κύριος πέθανε για χάρη σου, κι εσύ Τον περιφρονείς; Γιορτάζουμε μνήμες αγίων, κι εσύ βαριέσαι να έρθεις στο ναό, προτιμώντας να κάθεσαι στο σπίτι σου; Και όμως, πρέπει να έρθεις, για να δεις το διάβολο να νικιέται, τον άγιο να νικάει, το Θεό να δοξάζεται και την Εκκλησία να θριαμβεύει.

«Μα είμαι αμαρτωλός», λες, «και δεν τολμώ ν’ αντικρύσω τον άγιο». Ακριβώς επειδή είσαι αμαρτωλός, έλα εδώ, για να γίνεις δίκαιος. Ή μήπως δεν γνωρίζεις, ότι και αυτοί που στέκονται μπροστά στο ιερό θυσιαστήριο, έχουν διαπράξει αμαρτίες; Γι’ αυτό οικονόμησε ο Θεός να υποφέρουν και οι ιερείς από κάποια πάθη, ώστε να κατανοούν την ανθρώπινη αδυναμία και να συγχωρούν τους άλλους.

«Αφού, όμως, δεν τήρησα όσα άκουσα στην εκκλησία», θα μου πει κάποιος, «πως μπορώ να έρθω πάλι;» Έλα να ξανακούσεις τον θείο λόγο. Και προσπάθησε τώρα να τον εφαρμόσεις. Αν βάλεις φάρμακο πάνω στο τραύμα σου και δεν το επουλώσει την ίδια μέρα, δεν θα ξαναβάλεις και την επόμενη; Αν ο ξυλοκόπος, που θέλει να κόψει μια βελανιδιά, δεν κατορθώσει να τη ρίξει με την πρώτη τσεκουριά, δεν τη χτυπάει και δεύτερη και πέμπτη και δέκατη φορά; Κάνε κι εσύ το ίδιο.

Αλλά, θα μου πεις, σ’ εμποδίζουν να εκκλησιαστείς η φτώχεια και η ανάγκη να εργαστείς. Όμως δεν είναι εύλογη και τούτη η πρόφαση. Εφτά μέρες έχει η εβδομάδα. Αυτές τις εφτά μέρες τις μοιράστηκε ο Θεός μαζί μας. Και σ’ εμάς έδωσε έξι, ενώ για τον εαυτό Του άφησε μία. Αυτή τη μοναδική μέρα, λοιπόν, δεν δέχεσαι να σταματήσεις τις εργασίες;

Και γιατί λέω για ολόκληρη μέρα; Εκείνο που έκανε στην περίπτωση της ελεημοσύνης η χήρα του Ευαγγελίου, το ίδιο κάνε κι εσύ στη διάρκεια αυτής της μιας μέρας. Έδωσε εκείνη δυο λεπτά και πήρε πολλή χάρη από το Θεό. Δάνεισε κι εσύ δυο ώρες στο Θεό, πηγαίνοντας στην εκκλησία, και θα φέρεις στο σπίτι σου κέρδη αμέτρητων ημερών. Αν όμως δεν δέχεσαι να κάνεις κάτι τέτοιο, σκέψου μήπως μ’ αυτή σου τη στάση χάσεις κόπους πολλών ετών. Γιατί ο Θεός, όταν περιφρονείται, γνωρίζει να σκορπίζει τα χρήματα που συγκεντρώνεις με την εργασία της Κυριακής.

Μα κι αν ακόμα έβρισκες ολόκληρο θησαυροφυλάκιο γεμάτο από χρυσάφι και εξαιτίας του απουσίαζες από το ναό, θα ήταν πολύ μεγαλύτερη η ζημιά σου, και τόσο μεγαλύτερη, όσο ανώτερα είναι τα πνευματικά από τα υλικά. Γιατί τα υλικά πράγματα, κι αν ακόμα είναι πολλά και τρέχουν άφθονα από παντού, δεν τα παίρνουμε στην άλλη ζωή, δεν μεταφέρονται μαζί μας στον ουρανό, δεν παρουσιάζονται στο φοβερό εκείνο βήμα του Κυρίου. Αλλά πολλές φορές, και πριν ακόμα πεθάνουμε, μας εγκαταλείπουν. Αντίθετα, ο πνευματικός θησαυρός που αποκτούμε στην εκκλησία, είναι κτήμα αναφαίρετο και μας ακολουθεί παντού.

«Ναι, αλλά μπορώ», λέει κάποιος άλλος, «να προσευχηθώ και στο σπίτι μου». Απατάς τον εαυτό σου, άνθρωπε. Βεβαίως, είναι δυνατόν να προσευχηθείς και στο σπίτι σου, είναι αδύνατον όμως να προσευχηθείς έτσι, όπως προσεύχεσαι στην εκκλησία, όπου υπάρχει το πλήθος των πατέρων και όπου ομόφωνη κραυγή ικεσίας αναπέμπεται στο Θεό. Δεν σε ακούει τόσο πολύ ο Κύριος όταν Τον παρακαλείς μόνος σου, όσο όταν Τον παρακαλείς ενωμένος με τους αδελφούς σου. Γιατί στην εκκλησία υπάρχουν περισσότερες πνευματικές προϋποθέσεις απ’ όσες στο σπίτι. Υπάρχουν η ομόνοια, η συμφωνία των πιστών, ο σύνδεσμος της αγάπης, οι ευχές των ιερέων. Γι’ αυτό, άλλωστε, οι ιερείς προΐστανται των ακολουθιών, για να ενισχύονται με τις δυνατότερες ευχές τους οι ασθενέστερες ευχές του λαού, κι έτσι όλες μαζί ν’ ανεβαίνουν στον ουρανό.

Όταν προσευχόμαστε ο καθένας χωριστά, είμαστε ανίσχυροι, όταν όμως συγκεντρωνόμαστε όλοι μαζί, τότε γινόμαστε πιο δυνατοί και ελκύουμε σε μεγαλύτερο βαθμό την ευσπλαχνία του Θεού. Κάποτε ο απόστολος Πέτρος βρισκόταν αλυσοδεμένος στη φυλακή. Έγινε όμως θερμή προσευχή από τους συναγμένους πιστούς, κι αμέσως ελευθερώθηκε. Τι θα μπορούσε, επομένως, να είναι πιο δυνατό από την κοινή προσευχή, που ωφέλησε κι αυτούς ακόμα τους στύλους της Εκκλησίας;
Από το βιβλίο: Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ, τόμος Γ’, Ι. Μ. Παρακλήτου, σελ. 182.

Άγιος Παΐσιος Αγιορείτης: «Όσο ξεχνάμε τον εαυτό μας, τόσο μας θυμάται ο Θεός»

Αποτέλεσμα εικόνας για Άγιος Παΐσιος Αγιορείτης: «Όσο ξεχνάμε τον εαυτό μας, τόσο μας θυμάται ο Θεός»

Όποιος έχει θυσία και πίστη στον Θεό, δεν υπολογίζει τον εαυτό του. Ο άνθρωπος ,όταν δεν καλλιεργήση το πνεύμα της θυσίας, σκέφτεται μόνον τον εαυτό του και θέλει όλοι να θυσιάζωνται γι’ αυτόν. 

Αλλά όποιος σκέφτεται μόνο τον εαυτό του, αυτός απομονώνεται και από τους ανθρώπους, απομονώνεται και από τον Θεό – διπλή απομόνωση- , οπότε δεν δέχεται την Θεία Χάρη. Αυτός είναι άχρηστος άνθρωπος.
Και να δήτε, αυτόν που σκέφτεται συνέχεια τον εαυτό του, τις δυσκολίες του κ.λπ., και ανθρωπίνως κανείς δεν θα του συμπαρασταθή σε μια ανάγκη. Καλά, θεϊκή συμπαράσταση δεν θα έχη, αλλά δε θα έχη και ανθρώπινη. Μετά θα προσπαθή από εδώ-από εκεί να βοηθηθή. Θα βασανίζεται δηλαδή, για να βοηθηθή από ανθρώπους, αλλά βοήθεια δεν θα βρίσκη.

Αντίθετα, όποιος δεν σκέφτεται τον εαυτό του, αλλά σκέφτεται συνέχεια τους άλλους, με την καλή έννοια, αυτόν τον σκέφτεται συνέχεια ο Θεός, και μετά τον σκέφτονται και οι άλλοι. Όσο ξεχνάει τον εαυτό του , τόσο τον θυμάται ο Θεός. Να, μια ψυχή φιλότιμη μέσα σε ένα Κοινόβιο θυσιάζεται, δίνεται κ.λπ. Αυτό , νομίζετε, δεν έχει πέσει στην αντίληψη των άλλων;
Μπορεί να μην την σκεφθούν οι άλλοι αυτήν την ψυχή που δίνεται ολόκληρη και δεν σκέφτεται τον εαυτό της; Μπορεί να μην την σκεφθή ο Θεός;
Μεγάλη υπόθεση! Εδώ βλέπει κανείς την ευλογία του Θεού, πώς εργάζεται ο Θεός.

Στις δυσκολίες δίνει εξετάσεις ο άνθρωπος. Εκεί φαίνεται αν έχη πραγματική αγάπη, θυσία. Και όταν λέμε ότι ένας έχει θυσία, εννοούμε ότι την ‘ώρα του κινδύνου δεν υπολογίζει τον εαυτό του και σκέφτεται τους άλλους. Βλέπεις, και η παροιμία λέει «ο καλός φίλος στην ανάγκη φαίνεται». Θεός φυλάξοι, αν λ.χ. τώρα έπεφταν βόμβες , θα φαινόταν ποιος σκέφτεται τον άλλον και ποιος σκέφτεται τον εαυτό του. 

Όποιος όμως έχει μάθει να σκέφτεται μόνο τον εαυτό του, σε μια δυσκολία πάλι τον εαυτό του θα σκέφτεται ,και ο Θεός δεν θα τον σκέφτεται αυτόν τον άνθρωπο. Όταν από τώρα δεν σκέφτεται κανείς τον εαυτό του αλλά σκέφτεται τους άλλους, και στον κίνδυνο τους άλλους θα σκεφθή. Τότε ξεκαθαρίζουν ποιοί έχουν πραγματικά θυσία και ποιοι είναι φίλαυτοι.

Αν δεν αρχίση κανείς να κάνη από τώρα καμιά θυσία , να θυσιάση καμιά επιθυμία, έναν εγωισμό, πως θα φθάση να θυσιάση την ζωή του σε μια δύσκολη στιγμή; Αν τώρα σκέφτεται τον κόπο και κοιτάη να μην κοπιάση λίγο παραπάνω από έναν άλλο σε μια δουλειά, πώς θα φθάση στην κατάσταση να τρέχη να σκοτωθή αυτός, για να μη σκοτωθή ο άλλος;

Αν τώρα για μικρά πράγματα σκέφτεται τον εαυτό του, τότε που θα κινδυνεύη η ζωή του , πως θα σκεφθή τον άλλον; Τότε θα είναι πιο δύσκολα.
Αν έρθουν δύσκολα χρόνια και έχη λ.χ. ο διπλανός του πυρετό και τον δη να πέση στον δρόμο, θα τον αφήση και θα φύγη. Θα πη: «Να πάω να ξαπλώσω , μην πέσω κι εγώ».

Στον πόλεμο παλεύει η ζωή η δική σου με την ζωή του άλλου. Λεβεντιά είμαι να τρέχη ο ένας να γλυτώση τον άλλον. Όταν δεν υπάρχη θυσία, ο καθένας πάει να γλυτώση τον εαυτό του. Και είναι παρατηρημένο ∙ όποιος πάει στον πόλεμο να ξεφύγη, τον βρίσκει εκεί η οβίδα. Πάει δήθεν να γλυτώση και σπάζει τα μούτρα του. Γι’ αυτό να μην κοιτάζη κανείς να ξεφύγη, και ιδίως όταν αυτό είναι εις βάρος των άλλων.

Θυμάμαι ένα περιστατικό από τον Αλβανικό πόλεμο. Ένας στρατιώτης είχε μια πλάκα, για να προστατεύη το κεφάλι του.

Εν τω μεταξύ χρειάσθηκε να πάη λίγο πιο πέρα και την ακούμπησε κάτω. Πάει αμέσως ο διπλανός του και τον παίρνει. Σου λέει: «Ευκαιρία είναι, θα την πάρω εγώ τώρα». Την ίδια στιγμή, τακ, πετάει ο όλμος επάνω του, τον διέλυσε. Αυτός έβλεπε τα πυρά που έπεφταν και πήρε την πλάκα, για να γλυτώση∙ δεν υπολόγισε τον άλλον που θα γύριζε πάλι.

Σκέφθηκε μόνον τον εαυτόν του και δικαιολόγησε κάπως και την πράξη του. «Αφού πήγε λίγο πιο πέρα ο άλλος, μπορώ να την πάρω την πλάκα». Ναι, έφυγε ,αλλά η πλάκα ήταν δική του. Ένας άλλος, όσο συνεχιζόταν ο πόλεμος, προσπαθούσε να γλυτώση. Κανέναν δεν υπολόγιζε. Οι άλλοι βοηθούσαν, αυτός καθόταν στο σπίτι του.

Κοίταζε μέχρι την τελευταία ώρα που δυσκόλεψαν τα πράγματα να ξεφύγη. Αργότερα, όταν είχαν έρθει οι Άγγλοι, πήγε στο στρατόπεδο, παρουσιάσθηκε στον Ζέρβα και, επειδή είχε και αμερικάνικη υπηκοότητα, βρήκε ευκαιρία και έφυγε για την Αμερική.

Μόλις όμως έφθασε εκεί, πέθανε! Η γυναίκα του η καημένη έλεγε: «Πήγε να ξεφύγη από τον Θεό!». Αυτό πέθανε, ενώ άλλοι που πήγαν και στον πόλεμο έζησαν.
Από το βιβλίο: «Πνευματική αφύπνιση» 
ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ Β΄ 
ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ» 
ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Η έμμηνος ρύση των γυναικών και Εκκλησία

Αποτέλεσμα εικόνας για Η έμμηνος ρύση των γυναικών και Εκκλησία

π. Παναγιώτης Βαρδουνιώτης 
Η έμμηνος ρύση των γυναικών απασχολεί, εκκλησιαστικώς, πολλούς χριστιανούς και ειδικά τις χριστιανές γυναίκες. Υπάρχουν διάφορες απορίες πάνω στο θέμα. 

Μπορούν οι γυναίκες, κατά την χρονική διάρκεια της έμμηνου ρύσης, να μπαίνουν στον ναό, να προσκυνούν τις εικόνες, να παίρνουν αντίδωρο, να μετέχουν στη θεία λατρεία, να αξομολογούνται και να κοινωνούν του Σώματος και του Αίματος του Χριστού;
Θα προσπαθήσουμε να φωτίσουμε το θέμα, μέσα από τους κανόνες της Εκκλησίας και την διδασκαλία των αγίων Αποστόλων και Πατέρων.

Ας δούμε κατ’ αρχάς τον Β’ κανόνα του αγίου Διονυσίου Αλεξανδρείας, ο οποίος είναι και ο μόνος κανόνας που ασχολείται ειδικώς με το θέμα και συμπεριλαμβάνεται στο Πηδάλιο. Γράφει στο Πηδάλιο: «Ερωτηθείς ο άγιος, αν οι γυναίκες κατά την έμμηνο ρύση μπορούν να μπαίνουν στον ναό του Θεού, απάντησε ότι αυτό δεν είναι ανάγκη μήτε να το ερωτούν, επειδή εκείνες οι γυναίκες αν έχουν την πρέπουσα ευλάβεια στα θεία, από μόνες τους δεν θα θέλουν να τολμήσουν ποτέ να πλησιάσουν την Αγία Τράπεζα και να μεταλάβουν του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, όσο βρίσκονται ακόμη στη κατάσταση της έμμηνου ρύσης. Διότι μπορούν να ενθυμηθούν την αιμορροούσα εκείνη γυναίκα, η οποία διά την ρύση του αίματός της, δεν τόλμησε από πολλή ευλάβεια να πιάσει το σώμα του Χριστού, αλλά μόνο την ποδιά των ιματίων Του. Μπορούν όμως να προσεύχονται είτε στο σπίτι τους , είτε ευρισκόμενες στον πρόναο του Ναού και να παρακαλούν τον Θεό ζητώντας βοήθεια και σωτηρία, από Αυτόν. Κωλύεται όμως να πλησιάζει τα άγια των αγίων, δηλαδή, να μεταλάβει του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, εκείνος που είναι ακάθαρτος στη ψυχή και στο σώμα, όπως ακάθαρτη στο σώμα είναι και η γυναίκα που βρίσκεται στην κατάσταση της έμμηνου ρύσης». (Πηδάλιο σελίς 445-446). 

Ας δούμε τι γράφει ο άγιος Διονύσιος και να καταλάβουμε τι μας λέει όχι κατά το γράμμα αλλά κατά το πνεύμα του κανόνα. Το πρώτο που όλοι καταλαβαίνουμε είναι ότι ο κανόνας αυτός, μας λέει ότι οι γυναίκες που βρίσκονται στην διάρκεια της έμμηνου ρύσης, δεν μπορούν να μεταλαμβάνουν του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, λόγω ευλάβειας (δύο φορές επαναλαμβάνει την λέξη ευλάβεια) και όχι λόγω αμαρτίας ή πνευματικής ακαθαρσίας. Η έμμηνος ρύση είναι φυσική κατάσταση καθαρισμού του γυναικείου σώματος. Έτσι ως φυσική κατάσταση, δεν είναι κακό. Οι Αποστολικές Διαταγές στο στ’ βιβλίο γράφουν: « Ούτε η ερωτική συνεύρεση μέσα στον νόμιμο γάμο, ούτε η κατάσταση της λοχείας, ούτε η ρύση του αίματος των γυναικών, ούτε η ονείρωξη (αθέλητη εκσπερμάτωση κατά τον ύπνο), μπορούν να μολύνουν την ανθρώπινη φύση ή να την χωρίσουν από την χάρη του Αγίου Πνεύματος, παρά μόνο η ασέβεια και η παράνομος πράξη». Ο άγιος Αθανάσιος στο έργο του «περί ενανθρωπήσεως, γράφει: «ου γαρ ήλθεν την φύσιν ανήλεν, αλλά την προαίρεσιν διορθώσαι». Ο Υιός δεν ενανθρώπησε για να καταργήσει την ανθρώπινη φύση, η οποία δεν ευθύνεται για την πτώση, αλλά ενανθρώπησε για να θεραπεύσει την ελευθερία της θέλησης, αφού αυτή ευθύνεται για την πτώση στην αμαρτία. Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός γράφει στο έργο του «Ακριβής έκδοσης της Ορθοδόξου πίστεως»; «Δημιούργησε λοιπόν ο Θεός τον άνθρωπο ως φύση αναμάρτητη και θέληση αυτεξούσια. Αναμάρτητο τον θεωρώ όχι γιατί δεν επιδέχεται αμαρτία (μόνο το θείο δεν επιδέχεται αμαρτία), αλλά γιατί δεν έχει στη φύση του την τάση προς την αμαρτία, ενώ φυσικά την έχει στην προαίρεση, στην ελευθερία της θέλησης». Ο ιερός Χρυσόστομος, αναφερόμενος στην έμμηνο ρύση λέει: «Ούτε αληθινή αμαρτία είναι αυτά, ούτε ακαθαρσία». Ο όσιος Θεοδώρητος γράφει: « Αυτά που γίνονται φυσικώς ούτε ακαθαρσία είναι». Και ο όσιος Διόδωρος λέει: «Τίποτα δεν είναι ακάθαρτο, παρά μόνο η πονηρή διάθεση». Είναι ξεκάθαρο για τους Αποστόλους και τους Πατέρες ότι η αμαρτία και η πνευματική ακαθαρσία αναφαίρεται στην προαίρεση και όχι στη φύση. Έτσι και η έμμηνος ρύση, η οποία είναι φυσική κατάσταση του σώματος ούτε αμαρτία είναι, ούτε ακαθαρσία. Λέγεται καταχρηστικώς ακαθαρία σωματική, μόνο σε σύγκριση με τις άλλες φυσικές ακαθαρσίες, όπως είναι οι μίξες, οι κυψελίδες των αυτιών, οι τσίμπλες, τα φλέματα, τα ούρα και τα απορίματα. Έτσι λοιπόν μόνο από θέμα ευλάβειας, δεν μπορεί η γυναίκα με έμμηνο ρύση να μετέχει στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Όπως δηλαδή, κάποιος δεν θα πάει να κοινωνήσει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, τρέχοντας από τη μύτη του μίξες, αλλά αφού πρώτα θα καθαρίσει το σημείο του σώματός του, γύρω από τη μύτη του και το στόμα του, θα προσέλθει στην θεία Κοινωνία, έτσι και η γυναίκα με έμμηνο ρύση, θα περιμένει να καθαρισθεί από την έμμηνο ρύση και μετά θα προσέλθει να κοινωνήσει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Εκτός αν υπάρχει σοβαρή ασθένεια και κίνδυνος θανάτου, κοινωνεί το Σώμα και το Αίμα του Χριστού και με έμμηνο ρύση, όπως γράφει ο άγιος Νικόδημος, στις υποσημειώσεις του κανόνα του αγίου Διονυσίου.

Υπάρχει μία πρόταση στον κανόνα αυτόν του αγίου Διουνυσίου, η οποία έχει επιφέρει σύγχυση σε πολλούς. Γράφει ο άγιος Διονύσιος: «Οι γυναίκες με έμμηνο ρύση μπορούν να προσεύχονται είτε στο σπίτι τους, είτε στον πρόναο του Ναού». Αυτό «στον πρόναο του ναού», κάνει πολλούς να πιστεύουν ότι οι γυναίκες με έμμηνο ρύση, δεν μπορούν να εισέλθουν στον κυρίως ναό και να μετέχουν στη θεία λατρεία. Να δούμε τι σημαίνει «να προσεύχονται στον πρόναο». Στους χρόνους που ζει ο άγιος Διονύσιος, 3ος αιώνας μ.Χ, η κοινή λατρεία αναφέρεται μόνο ως προς την σύναξη των πιστών, της τέλεση δηλαδή της Θείας Λειτουργίας. Η Θεία Λειτουργία διαιρείται σε δύο μέρη. Πρώτον στο θεολογικό μέρος, το οποίο αρχίζει με την εκφώνηση «Ευλογημένη η βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος..» και τελειώνει με την ανάγνωση του ευαγγελίου και το κήρυγματου θείου λόγου. (Η θέση του κηρύγματος είναι μετά την ανάγνωση του ευαγγελίου) Μετά το κήρυγμα ο διάκονος εκφωνεί: «Όσοι κατηχούμενοι προέλθετε, οι κατηχούμενοι προέλθετε. Όσοι κατηχούμενοι προέλθετε, μη τις των κατηχουμένων. Όσοι πιστοί έτι και έτι του Κυρίου δεηθώμεν», Δηλαδή εντέλει ο διάκονος λέγοντας: «Όσοι είναι στην τάξη των κατηχουμένων, αβάπτιστοι δηλαδή, βγείτε έξω από τον κυρίως ναό στον πρόναο, κανείς αβάπτιστος δεν μπορεί να μείνει και να συμμετέχει στο δεύτερο μέρος της Θείας Λειτουργίας και να κοινωνήσει του Σώματος και του Αίματος του Χριστού». Και αφού έβγαιναν όλοι οι αβάπτιστοι, ο διάκονος λέει: «Όσοι λοιπόν μείναμε που είμαστε βαπτισμένοι, ας προσευχηθούμε στον Κύριο». Και: «Τας θύρας τας θύρας εν σοφία πρόσχωμεν». Η ερμηνεία των αισθητών είναι: «κλείστε καλά τις πόρτες για να μην εισέλθει κανείς από αυτούς που δεν πρέπει στο δεύτερο μέρος της Θείας Λειτουργίας», και η πνευματική ερμηνεία είναι: «Ας κλείσουμε τις θύρες των αισθήσεων και μέσα στην καρδιά μας ας τελέσουμε την αναίμακτη λατρεία». Μαζί με τους αβάπτιστους έβγαιναν από τον κυρίως ναό και στέκοταν στον πρόναο και αυτοί οι οποίοι ήσαν βαπτισμένοι, αλλά είχαν πέσει σε αμαρτήματα τέτοια, τα οποία τους εμπόδιζαν από την κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Αυτοί αποτελούσαν την τάξη των προσκλαιόντων, γιατί παρακαλούσαν κλαίγοντας τον Θεό και αυτούς τους οποίους έμεναν στη Θεία Λειτουργία, να προσευχηθούν γι αυτούς, να τους συγχωρήσει ο Θεός. Έτσι από το σημείο αυτό αρχίζει το δεύτερο μέρος της Θείας Λειτουργίας, το θεουργικό, στο οποίο παρέμεναν όλοι αυτοί που θα συμμετείχαν στη Θεία Κοινωνία. Μόνο αυτοί οι οποίοι θα κοινωνούσαν, έμεναν μέσα στη Θεία Λειτουργία. Τώρα καταλαβαίνουμε γιατί ο άγιος Διονύσιος αναφέρει ότι οι γυναίκες με έμμηνο ρύση, μπορούν να προσεύχονται στον πρόναο. Γιατί αυτές οι γυναίκες δεν θα κοινωνούσαν, και δεν είχαν λόγο να παραβρίσκονται μέσα στον κυρίως ναό, στο θεουργικό μέρος της Θεία Λειτουργίας. Γιατί μέσα στη Θεία Λειτουργία έμεναν όσοι μπορούσαν να κοινωνήσουν, όπως λέει ο 9ος Αποστολικός κανόνας, ο οποίος αφορίζει όποιον πιστό, που δεν έχει κώλυμα, δεν παραμένει στη Θεία Λειτουργία και δεν κοινωνεί των Αγίων Μυστηρίων.

Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι η γυναίκα που βρίσκεται σε έμμηνο ρύση, μπορεί να συμμετέχει σε όλα τα εκκλησιαστικά, εκτός της συμμετοχής στην κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, καθώς ο άγιος Διονύσιος είναι συγκεκριμμένος, «δεν θα τολμήσυν να πλησιάσουν την Αγία Τράπεζα και να κοινωνήσουν του Σώματος και του Αίματος του Χριστού», και αυτό όχι γιατί είναι ανάξια πνευματικά, αλλά λόγω ευλάβειας. Καθότι και ο άγιος Διονύσιος γράφει στο τέλος του κανόνα, ότι κανένας, άνδρας ή γυναίκα δεν μπορεί να συμμετέχει στη κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, αν είναι ακάθαρτος στη ψυχή ή στο σώμα. 

Άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης: «Ὅσο πιό σκληρόκαρδος εἶναι ὁ ἄνθρωπος, τόσο πιό βαθιά θά εἶναι ἡ πτώση του»

Αποτέλεσμα εικόνας για Άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης: «Ὅσο πιό σκληρόκαρδος εἶναι ὁ ἄνθρωπος, τόσο πιό βαθιά θά εἶναι ἡ πτώση του»

Ὅσο πιό σκληρόκαρδος εἶναι ὁ ἄνθρωπος, τόσο πιό βαθιά θά εἶναι ἡ πτώση του.Ἕνα αὐγό σπάει καί ἀπό ὕψος 30 πόντων. Ὅμως ἕνας βράχος πρέπει νά ἀνέβει πολύ ὑψηλά καί νά πέσει γιά νά συντριβεῖ.
Αποτέλεσμα εικόνας για Преподобни Порфирије Кавсокаливит
Ὁ ἄνθρωπος πού ἔχει πολύ σκληρή καρδιά, θά ἐπιτρέψει ὁ Θεός νά πετύχει κάποια πράγματα: Νά ἀνέβει ψηλά καί κατόπιν νά πέσει βαρύγδουπα γιά νά συντριβεῖ, νά μαλακώσει, νά σπάσει.Ὅμως ὁ μαλακός ἄνθρωπος, ὁ εὐαίσθητος, ὁ πονόψυχος μπορεῖ νά μήν ἔχει μεγάλες κοσμικές ἐπιτυχίες, νά βρίσκει ὅλο ἐμπόδια, αὐτό ὅμως τόν προστατεύει ἀπό μεγάλες πτώσεις, τίς ὁποῖες ἡ εὐαίσθητη καρδιά του δέν θά ἀντέξει.

Νά λοιπόν, πού τά ἐμπόδια στή ζωή μας εἶναι ἡ προστασία μας καί ὄχι ἡ κατάρα μας καί ἡ δοκιμασία μας.Ἔτσι, ὅταν ὁ Θεός θέλει νά μᾶς γλιτώσει ἀπό ἐγωιστικά στραπατσαρίσματα βάζει ἐμπόδια στά σχέδιά μας. Δηλαδή, τό ἐμπόδιο εἶναι ἡ προστασία ἀπό ἐγωιστικές πτώσεις. Γι’ αὐτό ὁ λαός λέει: «Κάθε ἐμπόδιο γιά καλό” καί κατ’κατ’ ἀναλογία “κάθε ἄνεση γιά κακό!» Λέγουν οἱ Πατέρες «οὐδείς εἰσῆλθε μετ’ ἀνέσεως στόν παράδεισο». Ὡς ἐκ τούτου πρίν ἀπό κάθε πτώση, προηγεῖται ἐγωιστική ἄνεση καί πρίν ἀπό κάτι ὄμορφο, συντριβή καί ταπείνωση.

Ο πειρασμός της μικροψυχίας

Αποτέλεσμα εικόνας για Ο πειρασμός της μικροψυχίας

Αγίου ΙΣΑΑΚ του Σύρου
Όταν ο Θεός θελήσει να φέρει τον άνθρωπο σε μεγάλη στενοχώρια, ώστε να μετανοήσει και να εκζητήσει το έλεός του, παραχωρεί να εμπέσει στη μικροψυχία. Και αυτή γεννά την ισχυρή δύναμη της αμέλειας, η οποία τον κάνει να γεύεται τον ψυχικό πνιγμό, που είναι μια γεύση της κόλασης. 
Αποτέλεσμα εικόνας για Jefrem Sirin
Απ’ αυτά χτυπά τον άνθρωπο, μετά, το πνεύμα της φρενοβλαβείας, από το οποίο πηγάζουν ατέλειωτοι πειρασμοί, όπως η σύγχυση, ο θυμός, η βλασφημία, η γκρίνια και η μεμψιμοιρία, οι χαλασμένοι λογισμοί, η μετάβαση από τόπο σε τόπο, γιατί πουθενά δε βρίσκει ανάπαυση, και τα όμοια. 
Αν με ρωτήσεις ποια είναι η αιτία για όλα αυτά, σου απαντώ: Η αμέλειά σου. Γιατί δε φρόντισες να βρεις τη γιατρειά τους. Η γιατρειά όλων αυτών είναι μία, και μ’ αυτή ο άνθρωπος βρίσκει αμέσως στην ψυχή του την παρηγοριά που ποθεί. Και ποια λοιπόν είναι αυτή η γιατρειά; Είναι η ταπεινοφροσύνη της καρδιάς. Φωρίς αυτήν είναι αδύνατο να χαλάσεις το φράχτη των πειρασμών. Απεναντίας μάλιστα βρίσκεις ότι οι πειρασμοί είναι ισχυρότεροι και σε εξουθενώνουν. 

Μη θυμώσεις μαζί μου, που σου λέω την αλήθεια. Ποτέ δε ζήτησες με όλη σου την ψυχή την ταπείνωση. Αν θέλεις, έλα στον τόπο της και θα δεις πως θα σε λυτρώσει από την κακία των πειρασμών σου. 
Διότι κατά το μέτρο της ταπεινοφροσύνης, σου δίνει ο Θεός και τη δύναμη να υπομένεις τις συμφορές σου. Και κατά το μέτρο της υπομονής σου, το βάρος των θλίψεών σου γίνεται ελαφρό και, έτσι, παρηγοριέσαι. Και όσο παρηγοριέσαι, τόσο η αγάπη σου προς το Θεό αυξάνει. Και όσο αγαπάς το Θεό, τόσο μεγαλώνει η χαρά που σου χαρίζει το άγιο Πνεύμα. Ο εύσπλαχνος Πατέρας μας, θέλοντας να βγάλει σε καλό τους πειρασμούς των πραγματικών του παιδιών, δεν τους παίρνει, παρά τους δίνει τη δύναμη να του υπομείνουν. 
Όλα αυτά τα αγαθά (την παρηγοριά, την αγάπη, τη χαρά) τη δέχονται οι αγωνιστές ως καρπό της υπομονής, για να φτάσουν οι ψυχές τους στην τελειότητα. Εύχομαι ο Φριστός και Θεός μας να μας αξιώσει με τη χάρη του να υπομένουμε την πίκρα των πειρασμών για τη αγάπη του και με ευχαριστίες της καρδιάς μας. Αμήν.

Σάββατο, 20 Ιανουαρίου 2018

Γιατί θυμιάζουμε;


Το θυμίαμα στη λατρεία του Θεού εχρησιμοποιείτο και από τους Εβραίους και από τους ειδωλολάτρες. Ήταν δείγμα αναγνώρισης της υπερέχουσας αξίας του Θεού, ήταν σύμβολο υποταγής και αφοσίωσης. 

Στην Παλαιά Διαθήκη έχουμε την περιγραφή του και το μείγμα από το οποίο απετελείτο. Συγκεκριμένα, στο Εξόδου 30, 34-38 ο Θεός δίδει εντολή να αποτελείται το θυμίαμα από 4 συστατικά στοιχεία, από σταχτή, όνυχα, χαλβάνη και λίβανο.
Γι’ αυτό και οι έννοιες «θυμίαμα» (ή μοσχοθυμίαμα) και «λιβάνι» δεν ταυτίζονται.

Το λιβάνι είναι ένα από τα στοιχεία από τα οποία απαρτίζεται το θυμίαμα

Στα χρόνια του Κυρίου το εβραϊκό θυμίαμα απετελείτο από 13 αρωματώδη στοιχεία, όπως μαρτυρεί ο Ιώσηπος. Η Σκηνή του Μαρτυρίου περιείχεν, εκτός των άλλων, και το «χρυσούν θυμιατήριον», μέσα στο οποίον έκαιαν κάρβουνα και ο Ιερέας πετούσε αρκετό θυμίαμα και έπειτα γονάτιζε και προσευχόταν στον Θεό. Στο ναό του Σολομώντος υπήρχε το θυσιαστήριον του θυμιάματος, στο οποίο εθυμίαζε κάθε ημέρα ένας Ιερεύς. Ο Ιερεύς δε, που του έπεφτε ο κλήρος να θυμιάσει, εθεωρείτο ότι αξιωνόταν μεγάλης τιμής από τον Θεό. Τούτο συνέβη και με τον Ζαχαρία, πατέρα του τιμίου Προδρόμου, που κατά την ώρα του θυμιάματος δέχθηκε από τον Άγγελο την πληροφορία ότι θα γεννήσει σ’ αυτή την προχωρημένη ηλικία και με τη γυναίκα του στείρα τον Βαπτιστή. Η ώρα του θυμιάματος στους Εβραίους ήταν συγκλονιστική για τους συμβολισμούς της.

Και οι ειδωλολάτρες χρησιμοποιούσαν θυμίαμα στη λατρεία τους, όπως οι αρχαίοι Έλληνες, οι Αιγύπτιοι, οι Φοίνικες, οι Ασσύριοι, οι Βαβυλώνιοι κλπ. Σας υπενθυμίζω τις περιπτώσεις αγίων χριστιανών μαρτύρων που, επειδή δεν εδέχθησαν να ρίψουν θυμίαμα εμπρός στα είδωλα, εθυσιάσθησαν οι ίδιοι.

Θυμίαμα προσεφέρετο και προς τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα, που ελατρεύετο ως Θεός. Το ίδιο συνέβαινε και για άλλους επιφανείς ανθρώπους που είχαν δοξασθή από τους ανθρώπους. Κατά τον ιστορικό Θεοδώρητο, ο Ιουλιανός Παραβάτης αξίωνε να του καίνε θυμίαμα.

Συμβολισμοί
Η χριστιανική θρησκεία παρέλαβε από τους Εβραίους το θυμίαμα και το καθιέρωσε και στη δική της λατρεία.

Του προσέδωσε δε πνευματικούς συμβολισμούς, που αξίζει να θυμηθούμε.

1. Το θυμίαμα εν πρώτοις συμβολίζει την προσευχή, που ανεβαίνει προς τον θρόνον του Θεού. «Κατενθυνθήτω η προσευχή μου ως θυμίαμα ενώπιόν Σου…». Είναι η ορμή της ψυχής προς τα άνω.

Και ταυτόχρονα συμβολίζει και την ζέουσαν επιθυμία μας να γίνει η προσευχή μας δεκτή «εις οσμήν ευωδίας πνευματικής». Γράφει ο ιερός Χρυσόστομος «ώσπερ το θυμίαμα και καθ’ εαυτό καλόν και ευώδες, τότε δε μάλιστα επιδείκνυται την ευωδίαν, όταν ομιλήση τω πυρί. Ούτω δε και η ευχή καλή μεν καθ’ εαυτήν, καλλίων δε και ευωδεστέρα γίνεται, όταν μετά και ζεούσης ψυχής αναφέρηται, όταν θυμιατήριον η ψυχή γένηται και πυρ ανάπτη σφοδρόν». Γι’ αυτό και πρέπει να διδάσκουμε το λαό ότι, όταν προσεύχεται, καλόν είναι να καίει θυμίαμα στο σπίτι.

2. Συμβολίζει ακόμη τις γλώσσες πυρός της Άγιας Πεντηκοστής, όταν ο Κύριος εξαπέστειλε στους Μαθητές Του το Πανάγιόν Του Πνεύμα «εν είδει πυρίνων γλωσσών». Στην ευχή που λέγει ο ιερεύς, όταν ευλογεί το θυμίαμα στην Πρόθεση, αναφέρει «Θυμίαμα Σοι προσφέρομεν Χριστέ ο Θεός εις οσμήν ευωδίας πνευματικής, ο προσδεξάμενος εις το υπερουράνιόν Σου θυσιαστήριον, αντικατάπεμψον ημίν την χάριν του Παναγίου Σου Πνεύματος». Με το θυμίαμα δηλ. ζητούμε από τον Κύριο να μας στείλει την αγιοπνευματικήν Του χάρι. Γι’ αυτό και οι πιστοί, όταν τους θυμιάζει ο Ιερεύς, κλίνουν ελαφρώς την κεφαλή σε δείγμα αποδοχής της χάριτος αυτής. Ο άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης ερμηνεύει ως εξής την σημασίαν του θυμιάματος:

«Δηλοί την απ’ ουρανού χάριν και δωρεάν εκχυθείσαν τω κόσμον διά Ιησού Χριστού και ευωδίαν του Πνεύματος και πάλιν εις τον ουρανόν δι’ αυτου αναχθείσαν».

3. Το ευώδες θυμίαμα συμβολίζει εξ άλλου και τον αίνον, που απευθύνεται προς τον Θεό. Η καύση του θυμιάματος σημαίνει τη λατρεία και τον εξιλασμό. Το δε ευχάριστο συναίσθημα, που δημιουργείται από το άρωμα του θυμιάματος σε όλο το χώρο του Ι. Ναού, σημαίνει την πλήρωση της καρδιάς μας από τη θεία ευαρέστηση, που είναι ο καρπός της αγάπης μας προς τον Θεό. Στην περίπτωση αυτή κάθε πιστός μετατρέπεται σε «ευωδίαν Χριστού».

4. Το δε θυμιατήριον, που καίγονται τα κάρβουνα και τοποθετείται το θυμίαμα, συμβολίζει την κοιλίαν της Θεοτόκου, η οποία δέχθηκε στα σπλάγχνα της σωματικώς την Θεότητα, που είναι «πυρ κατανάλισκαν», χωρίς να υποστή φθοράν ή αλλοίωση. Κατά τον Άγιο Γερμανό, Πατριάρχη Κων/λεως «Ο θυμιατήρ υποδεικνύει την ανθρωπότητα του Χριστού, το πυρ την θεότητα και ο ευώδης καπνός μηνύει την ευωδία του Αγίου Πνεύματος προπορευομένην».

Και αλλού: «Η γαστήρ του θυμιατηρίου νοηθείη αν ημίν η ηγιασμένη μήτρα της Θεοτόκου φέρουσα τον θείον άνθρακα Χριστόν, εν ω κατοικεί παν το πλήρωμα της θεότητας σωματικώς. Διό και την οσμήν της ευωδίας αναδίδωσιν ευωδιάζον τα σύμπαντα». Με απλά λόγια και ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός περιγράφει αυτόν τον συμβολισμόν, λέγοντας: «Το θυμιατό σημαίνει την Δέσποινα, την Θεοτόκο. Όπως τα κάρβουνα είναι μέσα στο θυμιατό και δεν καίεται, έτσι και η Δέσποινα η Θεοτόκος εδέχθηκε τον Χριστόν και δεν εκάηκε, αλλά μάλιστα εφωτίσθηκε».


Λειτουργική Χρήση
1. Η Εκκλησία μας εισήγαγε το θυμίαμα με νέους συμβολισμούς στη θεία λατρεία από την αρχή. Κατά τον 3ο Αποστολικό Κανόνα μόνο θυμίαμα και έλαιο είναι επιτρεπτά στο Άγιον Θυσιαστήριον. Ο δε Ιουστινιανός εδώρησε στην Άγια Σοφία 36 χρυσά θυμιατήρια με πολύτιμους λίθους, κατά δε μαρτυρίαν του Κωνσταντίνου Πορφυρογεννήτου οι βασιλείς στο Βυζάντιο εισερχόμενοι στην εκκλησία προσέφεραν θυμίαμα στα ειδικά θυμιατήρια, τα καλούμενα «καπνιστά».
Το θυμιατόν, κατά ταύτα, ως ένα ιερό σκεύος αφιερωμένο στη λατρεία του Θεού, πρέπει να είναι καθαρό και όχι μαυρισμένο από τον καπνό, να είναι από καλό μέταλλο και όχι ευτελές και να συμμορφώνεται ως προς το σχήμα προς την λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας μας. Το «κατζίον» είναι ειδικής χρήσεως θυμιατόν, που χρησιμοποιείται στις Αγρυπνίες και στις κατανυκτικές Ακολουθίες της Μεγ. Τεσσαρακοστής και της Μεγ. Εβδομάδος. Το δε χρησιμοποιούμενο θυμίαμα πρέπει να είναι αρωματώδες, ως εκείνο πού παράγεται στο Άγιον Όρος και στις άλλες μονές μας. Από εκεί να το προμηθεύεσθε, πρώτον μεν διότι παρασκευάζεται με προσοχή και ευλάβεια, δεύτερον δε διότι προμηθευόμενοι αυτό ενισχύετε οικονομικά τις πτωχές μονές.

2. Θυμίαμα χρησιμοποιείται σε όλες τις εκκλησιαστικές Ακολουθίες και δη κατά την έναρξή των. Και στα επτά Μυστήρια επίσης. Δυστυχώς σήμερα αυτό έχει εγκαταλειφθεί αδικαιολογήτως, ενώ θα έπρεπε να επανέλθει. Η Βάπτιση π.χ. μπορεί και πρέπει να αρχίζει με θυμίαμα, το ίδιο και το Ευχέλαιο. Ο Εσπερινός και η Θεία Λειτουργία τελούνται σήμερα με χρήση θυμιάματος, το οποίον όμως δέον να προσφέρεται κατά την τάξιν.

3. Ειδικότερον, του θυμιάματος προηγούνται:
α. Η προετοιμασία του θυμιατού με το άναμμα των ανθράκων. Τα εν χρήσει «καρβουνάκια» χρειάζονται προσοχή, διότι κατά το άναμμα βγάζουν αποπνικτικό καπνό που ενοχλεί.

Γι’ αυτό και πρέπει να ανάπτονται μακριά από το λαό, είτε σε μια άκρη του Ιερού, άλλοτε και έξω από αυτό. Επίσης, χρειάζεται προσοχή κατά το άναμμα, διότι εκσφενδονίζονται μικρές καύτρες που μπορεί να προκαλέσουν ζημιές σε τραπεζομάνδηλα ή στα χαλιά. Ποτέ δεν ανάπτεται το θυμιατό εμπρός στην Άγια Τράπεζα. Προτιμότερη είναι η χρήση καρβουνόσκονης, που ούτε «πετάει» καύτρες, ούτε βγάζει καπνό. Ευνόητο είναι ότι θα πρέπει να αποφεύγεται η χρησιμοποίηση του θυμιατού χωρίς αναμμένα κάρβουνα.

β. Η τοποθέτηση του θυμιάματος. Το ορθόν είναι το θυμίαμα να το προσφέρει Αρχιερεύς-όταν λειτουργεί- ή ο Ιερεύς, τοποθετώντας ο ίδιος το «λιβάνι» μέσα στο θυμιατό. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει σε ευπρεπές δοχείο τοποθετημένο το θυμίαμα και με ένα κουταλάκι παίρνει από αυτό, συνήθως προσφερόμενο από ένα παιδί, το αναγκαίο θυμίαμα και το τοποθετεί επάνω στα κάρβουνα. Η χειρονομία είναι βέβαια συμβολική, δηλ. εντάσσεται και αυτή μέσα στους άπειρους συμβολισμούς, που υπάρχουν στη λατρεία μας. Είναι όμως και χαρακτηριστική, διότι δείχνει με απτό τρόπο ότι το θυμίαμα προσφέρεται από τον ίδιο τον λειτουργό.

γ. Η ευλόγηση αυτού από τον Αρχιερέα, αν χοροστατεί ή λειτουργεί, ή από τον ίδιον τον Ιερέα. Η ευλόγηση είναι διαφορετική στην «κάλυψη» των θείων δώρων και σε όλες τις άλλες περιπτώσεις. Δηλ., όταν πρόκειται να «καλύψει» τα Άγια ο Αρχιερεύς ή ο Ιερεύς, προσφερομένου του Θυμιάματος, λέγει την ευχή «Θυμίαμα Σοι προσφέρομεν, Χριστέ…» και το ευλογεί. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις λέγει «Ευλογητός ο Θεός ημών…» και ευλογεί με το χέρι.

4. Το θυμίαμα πραγματώνει κατά περίπτωσιν είτε ο Αρχιερεύς, είτε ο Ιερεύς, είτε ο Διάκονος. Εις τον Εσπερινό και τον Όρθρο θυμιά ο Διάκονος, εάν υπάρχει, ή ο Ιερεύς. Εάν δεν χοροστατεί Αρχιερεύς, την ευλόγηση του δίδει ο Ιερεύς. Εάν όμως παρίσταται Αρχιερεύς χοροστατών προσάγεται προς αυτόν το θυμίαμα και εκείνος ευλογεί από του αρχιερατικού Θρόνου. Ο λαμβάνων την ευλογίαν θυμιά τρις τον Αρχιερέα. Στην περίπτωση αυτή ο θυμιών εισέρχεται στο Άγιον Βήμα και θυμιά την Αγίαν Τράπεζαν, τους παρόντες Ιερείς και εξέρχεται του Βήματος, που θυμιά τις εικόνες του τέμπλου και πάλιν τον Αρχιερέα 9κις, και εν συνεχεία τον λαόν.

Επιστρέφων στον Σολέα θυμιά 9κις τον Αρχιερέα, μετά πάλιν τις εικόνες του τέμπλου, και εισερχόμενος στο Άγιον Βήμα θυμιά πάλιν πέριξ την Αγίαν Τράπεζα, την Πρόθεση, τους εντός του Βήματος κλπ.

5. Θυμίαμα προσφέρεται κατά την έναρξη της Θείας Λειτουργίας, κατά την ψαλμώδηση του Απολυτίκιου, προ της Αναγνώσεως του Ευαγγελίου, κατά τον Χερουβικόν ύμνον, μετά τον καθαγιασμόν, κατά το «Ορθοί, μεταλαβόντες…». Μετά την καθιέρωση, στα όρια της Ι. Αρχιεπισκοπής και μερικών άλλων Ι. Μητροπόλεων, της μελωδικής αποδόσεως του «Αλληλουιαρίου», το θυμίαμα προ του Ευαγγελίου γίνεται κατά την ώραν αυτήν με άνεση και χωρίς να παρενοχλείται κανείς.

6. Είθισται ψαλλομένου του Χειρουβικού να εξέρχεται ο Αρχιερεύς ή ο Ιερεύς στην Ωραία Πύλη και να θυμιά τις εικόνες του τέμπλου, όταν ο ιεροψάλτης φθάσει εις την λέξιν «Τριάδι». Η σύνδεση της λέξεως αυτής με την έξοδον από του Αγίου Βήματος δεν ευρίσκει κανένα εννοιολογικό έρεισμα. Όμως έχει επικρατήσει και τηρείται από πολλούς ιερουργούς. Διαφορετική είναι η περίπτωση της ενάρξεως του θυμιάματος στον Εσπερινό, όταν ο ιεροψάλτης φθάσει στη λέξη «ως θυμίαμα ενώπιον Σου». Την έξοδο στο «Τριάδι» φαίνεται ότι επέβαλαν πρακτικοί λόγοι, επειδή τότε περίπου ο Ιερεύς έχει τελειώσει την Ανάγνωση της ευχής του Χερουβικού ύμνου.

Άλλωστε, η παλαιά τάξη ήταν να θυμιά ο Διάκονος καθ’ ον χρόνον ο Ιερεύς ανεγίνωσκε την ευχήν.

7. Ο τρόπος χειρισμού του θυμιατηρίου προϋποθέτει εμπειρίαν και ζήλον. Πολλοί ιερουργοί, ιδίως νεοχειροτόνητοι, δεν γνωρίζουν πώς γίνεται το θυμιάτισμα, δηλ. πώς πιάνουμε το θυμιατό, πώς το κινούμε με χάρι, πώς το κατευθύνουμε όπου πρέπει, πώς αποφεύγουμε ζημιές, με αποτέλεσμα να δείχνουν αδεξιότητα και να στερούν τον απαραίτητο παλμό από το θυμιάτισμα. Και βέβαια είναι απόβλητη η συνήθεια πολλών αδαών ή και αδεών, να θυμιατίζουν πολύ γρήγορα και έντονα, χωρίς τη δέουσα ιεροπρέπεια, όπως και άλλων που με πολύ δισταγμό σηκώνουν το χέρι των, αποδίδοντες στο θυμιάτισμα νωχελικό ρυθμό.

Ούτε το ένα, ούτε το άλλο ενδείκνυται. Το ένα προδίδει «παρρησίαν», το άλλο αμηχανία. Χρειάζεται χειραγωγία από έμπειρους προς αρχαρίους. Το θυμιατόν κινεί το δεξιό χέρι με σταθερότητα, αλλά και με ευπρέπεια. Κατά το θυμιάτισμα είτε του Αρχιερέως, είτε των ιερών εικόνων, ο θυμιών Διάκονος ή ο Ιερεύς κλίνει ελαφρώς τον αυχένα μετά από κάθε τριττή κίνηση. Χρειάζεται, επίσης, προσοχή να μη πεταχθούν έξω τα κάρβουνα. Η τέχνη του θυμιάν αποβλέπει στην αποφυγή και τέτοιων αδεξίων κινήσεων.

8. Το θυμίαμα με το «κατζίον» θέλει και αυτό την τέχνην του. Το «κατζίον» έχει συνήθως 1 ή 3 κουδουνάκια. Ο χειριζόμενος αυτό οφείλει να το κινεί κατά τρόπον που να επιτρέπει στα κουδουνάκια να ακούγονται ελαφρώς. Με το ιερό αυτό σκεύος ο ιερουργός σχηματίζει στον αέρα το σημείον του Σταυρού, αντί άλλης κινήσεως.

Του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστοδούλου